Betekent Kunstmatige Intelligentie het einde van de mens?

De meningen over de gevaren van Kunstmatige Intelligentie (KI) lopen sterk uiteen. Stephen Hawking waarschuwt dat KI het einde voor de mensheid kan betekenen. We zouden net als de Neanderthaler worden weggeconcurreerd, of erger: we worden met een enkel handgebaar van de aarde geveegd.

Transhumanisten als Ray Kurzweil en Nick Bostrom weten zeker dat de computer nog voor het jaar 2100 de mens achter zich zal laten en Superintelligentie (SI) zal bereiken. Zoals een muis nooit kan begrijpen wat er in het brein van een mens omgaat, zo kunnen wij ons onmogelijk een voorstelling maken van wat het betekent om een IQ van pakweg 20.000 te hebben, ofwel: wat het betekent superintelligent te zijn.

Maar hoe ontstaat SI uit KI? De redenering van Kurzweil en Bostrom is simpel: de Wet van Moore zegt dat de rekenkracht van computers elke twee jaar verdubbelt. Doe de rekensom en je weet dat nog voor de komende eeuwwisseling SI ontstaat.

De transhumanisten gaan er blijkbaar van uit dat rekenkracht hetzelfde is als intelligentie. Als dat zo is, dan verdubbelt intelligentie inderdaad elke twee jaar. Maar wat als intelligentie meer is dan rekenkracht? Wat als intelligentie een complex van allerlei soorten denken is? In dat geval is het compleet onduidelijk hoe intelligentie kan verdubbelen. Hoe zou rekenkracht (een programma van nullen en enen) überhaupt kunnen veranderen in zoiets als creativiteit?

Robotica-expert Alan Winfield denkt dan ook dat er nooit SI zal ontstaan. Hij maakt onderscheid tussen beperkte intelligentie (BI) en algemene intelligentie (AI) . BI is door de jaren heen extreem goed geworden in het uitvoeren van één specifieke taak. De schaakcomputer Deep Blue die in 1996 Garri Kasparov  versloeg, is zo’n vorm van BI. Mensen echter beschikken over AI. Wij kunnen verschillende intelligente vaardigheden combineren. De meesten van ons kunnen op hetzelfde moment de was opvouwen, bedenken wat ze vanavond willen eten, én met een voet een deuntje meetikken. Momenteel is er geen KI die hierbij ook maar in de buurt komt.

Wat de meest geavanceerde KI wel kan, is zichzelf Pong leren spelen. Als je hem vraagt de was op te vouwen, blijft hij Pong spelen. Volgens kritische KI-experts is het moment dat BI verwordt tot AI nog heel ver weg. Áls het al ooit zover komt. En als het dan toch gebeurt, dan zal dat niet ineens gebeuren, maar zeer geleidelijk. Zo zijn de kindertjes van Deep Blue al vele malen beter in het spelen van schaak dan wij, maar vele malen slechter in het verzinnen van een goede grap. We zullen de ontwikkelingen zien aankomen en als AI-wezens zullen we de controle behouden.

Volgens zowel de transhumanisten als de critici zit het grootste gevaar trouwens niet in SI, maar in domme KI. Of zoals de computerwetenschapper Pedro Domingos zegt:

‘Iedereen is zo bang dat computers heel, heel slim worden en de wereld overnemen, terwijl de realiteit is dat computers heel, heel dom zijn en de wereld allang hebben overgenomen.’

Rutger