Poetin: ÜberSnor 2.0?

Ik moet iets bekennen: in mijn vrije tijd lees ik graag boeken over Hitler. Kanttekenigen bij Hitler uit 1978  is in beknoptheid en helderheid nog altijd onovertroffen. In 200 bladzijden doet de Duitse schrijver-journalist Sebastian Haffner de psyche van de ÜberSnor uit de doeken. Hij schrijft:

Hitler baseerde alles bewust op zijn eigen onvervangbaarheid, op een eeuwig ‘Ik of de chaos’, een ‘na mij de zondvloed’. Geen grondwet, geen dynastie, geen kinderen, geen gezaghebbende partij die leiders voortbracht en hem overleefde. Hij wenste niet verder te denken dan voor zolang hij leefde, hij weigerde vooruit te zien. Alles moest door hem tot stand komen. Hitler had besloten de geschiedenis van Duitsland ondergeschikt te maken aan die van zijn eigen leven.

Ik heb het niet zo op vergelijkingen met Hitler. Voor mij is hij uniek. Maar toen las ik laatst in de Volkskrant een interview van Hans Loos met politicoloog Ivan Krastev:

Er is niemand aan wie Poetin de macht kan overdragen. Alle democratische instituten heeft hij vernietigd, inclusief dat van het presidentschap. Er is alleen Poetin. Hij heeft zijn eigen partij, Verenigd Rusland, om zeep geholpen. Er is geen orgaan meer dat zijn opvolging kan organiseren. Hij heeft ook geen zoon. Zijn familie is totaal buiten beeld. Niemand kan hij vertrouwen.

Beide heersers gedragen zich alsof ze voorbij goed en kwaad staan, alsof ze wat dat betreft een Übermensch zijn. Het levensverhaal van Hitler werd het doodsverhaal van miljoenen mensen. Laten we hopen dat we zeventig jaar na de zelfmoord van de ÜberSnor iets geleerd hebben.

Rutger