De raket van het sociaal-darwinisme

Charles Darwin is zonder twijfel de meest invloedrijke bioloog aller tijden. Zijn evolutietheorie (1859) heeft het kaliber van een natuurwet behaald en staat anno 2015 nog altijd ferm overeind. Het sociaal-darwinisme is als wetenschappelijke theorie een stuk minder solide gebleken. Wat houdt deze theorie in en waarom vertoont haar fundament zulke ernstige rottingsverschijnselen?

Het sociaal-darwinisme is een stroming binnen de sociale wetenschappen die de begrippen uit de evolutiebiologie – Survival of the Fittest e.d. –  toepast op onze samenleving. Wat in de natuur een wet is, zal volgens de aanhangers van deze theorie ook in onze samenleving als wet moeten gelden. De achterliggende idee is: de natuur is goed (en al dan niet door God gegeven). Zodoende zijn de wetten die de natuur sturen goed. Tegen deze wetten ingaan, zoals het helpen van geestelijk gehandicapten, is dus fout.

De denkfout die de sociaal-darwinsten hier maken is ooit meesterlijk verwoord door de Nederlandse filosoof en schrijver Bas Haring:

Stellen dat het fout is de zwakkeren te helpen, omdat dit tegen de evolutietheorie in zou gaan, is zoiets als zeggen dat een raket fout is, omdat die tegen de wet van de zwaartekracht ingaat.

Rutger